PESEL cudzoziemca – podstawa prawna

Robert Jaroszewski        21 kwietnia 2015        8 komentarzy

Omawiany ostatnio na blogu temat zmiany w zasadach nadawania cudzoziemcom numeru PESEL wzbudził spore poruszenie i wiele pytań.

Jak wcześniej pisałem, PESEL może zostać  nadany również na wniosek, jednak konieczne jest podanie konkretnej podstawy prawnej, z której wynika obowiązek jego posiadania. Wiele osób zwróciło się do mnie z prośbą o wskazanie takiego przepisu.

Postanowiłem rozejrzeć się w przepisach w nadziei odnalezienia odpowiedzi satysfakcjonującej wszystkich moich czytelników. Wniosek – nie ma przepisu, który systemowo wymagałby od wszystkich cudzoziemców posiadania numeru PESEL.

Na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie jest konieczne posługiwanie się numerem PESEL, ponieważ ustawa w przypadku jego braku dopuszcza podanie w jego miejsce numeru dowodu osobistego lub paszportu (por. art. 33, art. 35, art. 36 ust. 15 pkt 1, art. 40e ust. 6, art. 43, art. 45 tej ustawy).

Podobnie ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie wymaga posługiwania się numerem PESEL, bowiem w jego miejsce dopuszcza podanie przez osobę, której nie nadano PESEL’u numeru dokumentu potwierdzającego tożsamość (por. art. 49 ust. 3 pkt 3, art. 52 ust. 2 pkt 3, art. 56 ust. 2 pkt 1 lit. e, art. 77 tej ustawy).

Również cudzoziemiec studiujący w Polsce nie jest z tego tytułu zobowiązany do posiadania numeru PESEL, ponieważ zgodnie z przepisami ustawy prawo o szkolnictwie wyższym w wykazie danych studenta zamieszcza się numer PESEL, a w przypadku jego braku numer dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz kraj wydania dokumentu tożsamości (art. 170c ust. 2 pkt 2 tej ustawy).

Do posiadania numeru PESEL będzie natomiast uprawniony cudzoziemiec, który ma zostać wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego, gdyż zgodnie z art. 35 pkt 1 ustawy o krajowym rejestrze sądowym, takie dane ujawnia się w rejestrze.

Podsumowując oprócz przepisów ustawy o ewidencji ludności, która przewiduje obowiązkowe nadawanie numerów PESEL określonym kategoriom cudzoziemców (dzieląc ich przez pryzmat podstawy prawnej ich pobytu w Polsce) nie sposób doszukać się przepisów, które systemowo nakładałyby na cudzoziemców obowiązek posiadania PESEL’u. Jeśli taki obowiązek istnieje, to nie nawiązuje on do kwestii pochodzenia danej osoby, lecz wiążę się raczej z pewnym konkretnym stanem faktycznym, w jakim wnioskodawca się znalazł i nie jest nim bynajmniej samo „bycie” cudzoziemcem.

Zatem to, czy istnieje przepis prawa, na podstawie którego możesz wystąpić o nadanie Ci numeru PESEL, będzie każdorazowo zależało od Twojego, indywidualnego przypadku.

Pamiętaj, że jeśli jakiś organ administracji, działający na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego, żąda od Ciebie podania numeru PESEL, powinien wskazać Ci podstawę prawną z której wynika, że powinieneś taki numer posiadać.

{ 8 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Krzysiek Kwiecień 21, 2015 o 15:39

Świetny blog i masa przydatnych informacji – wielkie dzięki! 🙂

Mam pytanie odnośnie mojej dziewczyny, która jest obywatelką Ukrainy, a w Polsce przebywa na podstawie Karty Pobytu Czasowego, jest również zameldowana w Polsce (niestety po 1 marca br., przez co nie posiada numeru PESEL).
Dziewczyna postanowiła pójść na kurs prawa jazdy i tu zaczynają się schody – Wydział Komunikacji do wydania tzw. Profilu Kierowcy wymaja PESELu, numer ten jest również jedynym, po którym można zidentyfikować kierowcę w bazie CEPiK, przy pierwszej-lepszej kontroli drogowej policjant nie ma innej możliwości, by sprawdzić konto punktowe kierowcy, jak tylko po PESELu. W ośrodku szkolenia kierowców nie byli mi w stanie odpowiedzieć, w jaki sposób zostanie rozwiązany taki problem, będą kontaktowali się z Wydziałem Komunikacji w moim mieście. Czy ma Pan jakieś doświadczenie w kwestii w jaki sposób urząd poradzi sobie w takiej sytuacji? A może należy wystąpić o wydanie numeru PESEL dla mojej dziewczyny?

Z pozdrowieniami,
Krzysiek

Odpowiedz

Robert Jaroszewski Kwiecień 27, 2015 o 15:43

Krzysiek, śledź bloga, problem okazał się na tyle inspirujący, że wkrótce pojawi się na ten temat (konieczność posiadania numeru PESEL przy wyrabianiu prawa jazdy) osobny wpis.

Odpowiedz

Joanna Maj 9, 2015 o 02:09

Witam Panie Robercie .Podpinam się pod pytanie Krzysztofa .Moj mąż również zamierza zapisac się na kurs prawa jazdy .Nie wiem co robic w tej kwesti ?.Proszę o pomoc.

Odpowiedz

Robert Jaroszewski Maj 13, 2015 o 16:11

Joanna;

Zapraszam do lektury najnowszego wpisu, poświęconego w całości właśnie temu tematowi.

Odpowiedz

Miroslava Czerwiec 1, 2015 o 16:12

Thank you for the blog. I am just signing „Umowa o prace” and the question about PESEL has been discussed a lot between me and my „Pracodawca”. This blog explains all the issues much better than any clerk working in public offices. I have a question though. Can I use my Slovak national ID (which is similar to PESEL) instead of Polish PESEL? Thank you for the answer in advance (it can be written in Polish).

Odpowiedz

Robert Jaroszewski Czerwiec 17, 2015 o 00:25

Miroslava;

I’m glad that I could help. In the case of using Slovak ID instead of Polish PESEL there is no one general answer, but in most cases if you don’t have got PESEL number can indicate in its place your ID number (f.e. passport number).

Odpowiedz

Yulia Wrzesień 9, 2015 o 13:54

Dzień dobry, Panie Robercie.
Jestem z Ukrainy. Obecnie pracuję w Polsce na podstawie umowy o pracę. Mój pracodawca nadaję możliwość korzystania z prywatnej opieki medycznej. Kiedy wypełniam wszystkie dokumenty, wpłaciłam miesięczną składkę, okazało się że nie mogę przystąpić do opieki medycznej, niezbędny jest numer pesel. PESELu niestety nie posiadam. Czy może Pan powiedzieć co mogę zrobić w tej sytuacji?
Z góry dziękuję!

Odpowiedz

Robert Jaroszewski Październik 7, 2015 o 23:06

Yulia;

Poproś (albo niech poprosi o to Twój pracodawca, który opłaca te usługi medyczne) aby wyjaśnili do czego niezbędny jest im ten PESEL, a jeśli twierdzą, że powinnaś go posiadać, poproście o podanie konkretnej podstawy prawnej.

Pozdrawiam !

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Zanim napiszesz komentarz wiedz, że zawsze czytam i moderuję wszystkie komentarze. Na pewno przeczytam też i Twój. Niestety niektórych komentarzy z bardzo różnych względów nie mogę zamieścić. Nie miej więc do mnie pretensji o to, że nie zamieściłem Twojego komentarza lub odpowiedzi na niego. Pamiętaj, że poświęcasz swój czas na napisanie komentarza, który może pozostać bez odpowiedzi.

Jeżeli szukasz porady prawnej lub kontaktu ze mną w innej sprawie, niż wpis na blogu, skontaktuj się ze mną przez formularz dostępny w zakładce Kontakt

Poprzedni wpis:

Następny wpis: